نوشته: محمد داود سیاووش
مردم افغانستان از اینکه طی سالهای پس از تشکیل اداره مؤقت تا کنون ملیارد ها دالر از کمک های جهانی به نام آنان به هدر رفته مأیوس اند، از زمان سقوط طالبان افغانستان هر سال یک کنفرانس کمک کننده ها را داشته و حدود چهل ملیارد دالر وعده گرفته اما مردم افغانستان از اینکه اثری از این کمک ها در دسترخوان شان نمی بینند متأثر اند، این کمک ها اکثراً قرار دادی های داخلی و خارجی و دلالان و همدستان شان را که در شبکه به هم پیوسته یی در کلیه عرصه ها فعال میباشند چاق ساخته و در مقابل در سطح رفاه عامه هیچ تغییری به وجود نیاورد. مثال کوچکی را یکی از شهروندان حکایت میکند که بخاطر تجدید ساختمان یک پلی که از دوره امیر حبیب الله آن را انگلیس ها ساخته بودند یکصد هزار دالر کمک شد، چهل هزار دالر را یکی از زورمندان گرفت تا اجازه داد کار ساختمان پل آغاز شود، بیست هزار دالر را قرار دادی با شرکای اطرافش تقسیم کرد و با چهل هزار دالر یک مضحکه بنام پل ساخته شد، این شاید مثال کوچکی از حیف و میل چهل ملیارد دالری در افغانستان باشد، شهروند دیگری میگوید در شهرکی که سی سال قبل ساخته شده قرار بر آن شد که بخشی از سرک داخل بلاک ها ترمیم شود، سه الی چهار روز با ماشین قادر به کندن بقایای سرک مخروبه نبودند وقتی سرک ترمیم شد سه ماه بعد دو باره تخریب گردید در حالیکه سرک های تخریب شده مانند قبل آن در اطراف آن محل به مراتب بهتر از سرک ترمیم شده بازسازی میباشند. برخی ها میگویند چنان هم واقع شده که بخاطر یک کار کوچک پروژه یی با کرایه چندین دفتر، خریداری چندین موتر و استخدام گارد ها و عمله و فعله خدماتی طوری دیزاین شده که به قول مردم "آفتابه خرچ لحیم شده"، این ها مثال های کوچک محیطی اند که مردم آن را می بینند و از آن رنج میبرند در حالیکه از اسناد پشت پرده اصلاً هیچکس خبر ندارد که به این پول های جهانی چه واقع شده؟ شما را به خدا اگر به عوض تدویر همین کنفرانس نظریات تان را از طریق انترنت تبادله میکردید و پول مصرف کنفرانس های کابل، لندن، توکیو و...، جرگه صلح، تدویر جرگه ها، گردهمایی ها و غیره را حد اقل صرف تاسیس یک فابریکه میکردید بهتر نبود؟ مردم افغانستان به این باور اند که از این بیا و برو و بگو مگو ها و مصارف گزاف آن چیزی بدست نمی آید، چون هیچ گونه ضمانت اجرایی در عقب این وعده ها و گفته ها نمی بینند، به هر حال تا آنجا که به صدای یک شهروند مدنی ارتباط میگیرد چند پیشنهاد ساده را به گردانندگان کنفرانس کابل مینماییم:
1 لطفاً کم وعده بدهید ولی آن را اجرا کنید.
2 لطفاً سیستم گزارشدهی شفاف از طریق انترنت ایجاد کنید که ازمصرف هر دالر و افغانی روزانه مردم در سایت های انترنتی ، نشریه ها واز طریق کنفرانس های خبری آگاه شوند.
3 لطفاً به ادارات داخلی و خارجی بفهمانید که مردم افغانستان بر اساس ماده 50 قانون اساسی حق دارند از مصرف هر دالر در کشور با خبر باشند بنابران ژورنالیستان، پژوهشگران و محققان میتوانند از اعداد، ارقام، احصائیه ها و عاید و مصرف پول آگاه شوند وبه آن در ارایه معلومات به آنان دریغ نکنید.
4 ریاست جمهوری به کلیه وزارت ها، ریاست های مستقل، والیان و دست اندرکاران مصارف پول هدایت دهد که اصل اسناد مصارف را به ژورنالیستان و پژوهشگران نشان دهند و در صورت ضرورت فوتوکاپی آن را به اختیار رسانه ها بگذارند.
5 از پول های کمکی در بازسازی فابریکات بزرگی چون نساجی گلبهار، احداث بند های برق، استخراج معادن، تمدید راه آهن، اسفلت شاهراه ها، آبیاری زمین های بکر و بایر و غیره استفاده شود.
6 از پول های کمکی قطعاً موتر خریداری نشود و اصلاً موتر لوکس وارد کشور نشود .
7 از پول های کمکی قطعاً اشیای لوکس برای دفاترو مهمانخانه ها خریداری نشود.
8 از پول های کمکی به نام کنفرانس ها، سیمینار ها و ورکشاپ ها مصارف گزاف صورت نگیرد و سفریه های گزاف پرداخته نشود.
9 کسانی که مسوولیت تطبیق پروژه های بزرگ را به عهده میگیرند در روز اشغال وظیفه باید دارایی های منقول و غیر منقول خود را ثبت نموده از طریق رسانه ها به اطلاع عامه برسانند.
10 معاشات سوپر اسکیل قطع شود و همه مأمورین از یک نوع امتیازات برخوردار شوند.
11 سیستم مغلق دیوان سالای بیروکراتیک تا حد ممکن کوتاه و خلاصه شود.
12 در توزیع پروژه ها توازن منطقوی مد نظر گرفته شده به 34 ولایت افغانستان با یک چشم دیده شود.
با آنکه هنوز معلوم نیست درکنفرانس کابل چه تصامیمی گرفته میشود ولی مردم میخواهند شاهد آن باشند که تصامیم این کنفرانس مانند" در یخ نوشتن و در آفتاب گذاشتن" ویا به قول معروف «کلوخ را در جوی گذاشتن و از آب تیر شدن» نباشد.
